2. Gebruik de media

1. Wat heb je aan de media?
2. Soorten media
3. Lokale media
4. Landelijke media
5. Deadlines
6. Hoe krijg ik aandacht van de pers?
7. Interviews

1. Wat heb je aan de media?

Op lokaal niveau kunnen de media jouw zaak bekend maken aan de mensen die (hopelijk) je supporters en leden zullen worden. Op landelijk niveau kan een optreden in de media jouw campagne geloofwaardigheid verschaffen. En het kan ook mensen of groepen elders in het land inspireren om actie te ondernemen: ze zien dat ze niet de enigen zijn.

naar boven

2. Soorten media

Je kunt van verschillende media gebruik maken:

Dagbladen

Dagbladen variëren van lokale edities die door een paar duizend lezers worden gelezen tot landelijke dagbladen die honderdduizenden mensen bereiken. Wees voorzichtig in je keuze voor de een of andere krant. Ga na welke doelgroep de krant als lezers heeft: zijn dat ook de mensen die jij wilt bereiken? Ga ook na welke kranten al eerder artikelen over een onderwerp als het jouwe gepubliceerd hebben.

Huis-aan-huisbladen die in veel regio’s of gemeenten verschijnen zijn een verhaal apart. Gewoonlijk zijn het weekbladen die goed gelezen worden. Omdat ze kleine redacties (en dus weinig tijd) hebben, maken ze meestal graag gebruik van goed geschreven bijdragen of persberichten.

Televisie

Landelijke nieuws- en actualiteitenprogramma’s bereiken miljoenen mensen. Maar ook regionale en lokale zenders hebben veel kijkers. Televisie is vooral goed voor visuele onderwerpen. Dat lijkt een open deur, maar de kans dat je op tv komt is dus groter wanneer je een demonstratie of bijeenkomst organiseert die aantrekkelijk is om naar te kijken. Een actieorganisatie als Greenpeace bijvoorbeeld is/was vooral zo succesvol omdat ze met haar acties voor heel spectaculaire televisiebeelden zorgde.

Radio

Er zijn ook heel veel nieuwsuitzendingen op lokale, regionale en landelijke radio. Het publiek kan net zo groot zijn als bij televisie. Wanneer je een goede woordvoerder hebt, iemand met een duidelijke stem die jouw boodschap rustig en zelfverzekerd kan uitleggen, kan het zeer effectief zijn om aan een radioprogramma (bijvoorbeeld een debat of een interview) mee te werken.

Geïllustreerde bladen

Vakbladen en anderszins gespecialiseerde bladen hebben meestal niet zo'n grote oplage. Wel worden ze meestal aandachtiger gelezen dan de krant. Bovendien plaatsen dit soort bladen vaak lange artikelen, waarin veel ruimte is om goed uit te leggen waarom je met je actie bezig bent. Het kan dus heel nuttig zijn om de redactie van zo'n blad te mailen of te bellen en te overleggen of jouw onderwerp in hun blad past. Houd er wel rekening mee dat er veel tijd kan zitten tussen de deadline en het moment dat het blad in de winkels ligt.

Internet

De meeste dagbladen en omroeporganisaties hebben een website waarop ze nieuwsartikelen publiceren. Soms hergebruiken ze artikelen die al op papier of op radio/tv gepubliceerd zijn, maar vaak hebben ze ook een speciaal redactieteam dat eigen nieuws brengt. Daarnaast zijn er ook weblogs die door heel veel mensen gelezen worden. Ook zijn er weblogs over specifieke onderwerpen. Ook al worden weblogs meestal niet geschreven door 'officiële' nieuwsorganisaties, toch bereiken ze vaak een groot publiek. Het kan dus heel nuttig zijn om juist ook de redacties van dit soort websites te vragen om aandacht te besteden aan jouw actie.

Bedenk dat de media ook negatief over je actie kunnen gaan schrijven. Dat hoeft niet ongunstig te zijn: slechte publiciteit is veel beter dan geen publiciteit. Zorg wel dat je van tevoren weet hoe je er op gaat reageren. Blijf in elk geval kalm.

naar boven

3. Leer de lokale media kennen

Een goede relatie met de media bij jou in de buurt is heel belangrijk wanneer je permanente aandacht voor je campagne wilt hebben. Je zou, om te beginnen, een lijst kunnen maken van lokale en regionale mediaorganisaties in je omgeving. Verzamel gegevens van iedere krant, huis-aan-huisblad of andere lokale of regionale bladen en van lokale (of regionale) radio of lokale (regionale) tv in de buurt. Stel een mediaprofiel op dat je helpt te bepalen welke media je gaat benaderen, en wanneer je dat doet, voor een speciaal verhaal of een activiteit. In dit profiel neem je op:

• Naam van de publicatie of het programma

• Adresgegevens van de redactie (postadres, telefoonnummers, e-mailadressen)

• Naam van de chef nieuwsdienst

• De deadline, tot wanneer je iets kunt aanleveren

• Welk soort nieuws ze op welke manier behandelen (Is dit medium bijvoorbeeld vooral geïnteresseerd in beeldmateriaal? In persoonlijke impressies of interviews? In doorwrochte schriftelijke artikelen? In buurt- en dorpsnieuwtjes? In informatie over bepaalde thema’s?)

• Wat voor mensen zijn de lezers/kijkers van dit medium?

• Namen van verslaggevers of eindredacteuren die in je onderwerp geïnteresseerd kunnen zijn.

Wanneer je eenmaal de voor jouw zaak belangrijkste verslaggevers en (eind-)redacteuren hebt gevonden, neem dan contact met ze op. Maak een afspraak met ze om uit te leggen wat je organisatie inhoudt en vertel ze wat voor activiteiten je ontplooit. Ga na waarin ze zelf geïnteresseerd in zijn.

naar boven

4. In contact komen met landelijke media

Soms is goede aandacht voor je zaak in de lokale pers voldoende om ook landelijk in de publiciteit te komen. Wanneer je zelf de landelijke media wilt benaderen zul je moeten nadenken over een effectieve manier om met ze in contact te komen.

Contact met journalisten

Je kunt rechtstreeks contact opnemen met kranten-, radio- en tv-journalisten. Dat kan heel goed lukken wanneer je een journalist weet te vinden die specifiek in jouw onderwerp geïnteresseerd is.

De contactgegevens (algemene telefoonnummers, e-mailadres en dergelijke) van kranten zijn doorgaans te vinden op de voorpagina. Minimaal één keer per week publiceren de landelijke dagbladen een colofon met de namen van alle journalisten. Sommige redacteuren ondertekenen hun artikelen met een e-mailadres. Op de websites van dagbladen zijn namen en e-mailadressen meestal ook te vinden.
De gegevens van radio- en tv-stations staan in het telefoonboek en op internet. Kidon Medialink biedt een overzicht van alle nieuwsorganisaties online, dus ook van alle Nederlandse.

Het kan soms moeilijk zijn om met een specifieke journalist in contact te komen. Vraag dan om doorverbonden te worden met de nieuwsdienst.

Nieuwsoverzichten

Veel journalisten maken voor hun artikelen gebruik van nieuwsoverzichten zoals die door persbureaus als het ANP, GPD en Novum Nieuws worden gemaakt. Op de websites van die persbureaus vind je contactgegevens en informatie waar je je persbericht naar toe kunt sturen. Kijk in de rubriek 'Hoe schrijf ik een persbericht' voor meer informatie over hoe je goede persberichten maakt.

Persoonlijk contact

Er gaat niets boven een persoonlijke ontmoeting met een journalist. Je kunt mogelijk een verklaard tegenstander veranderen in een heel bruikbare sympathisant. De meeste landelijke kranten hebben regionale correspondenten of regionale redacties waarmee je in je eigen regio contact kunt leggen.

naar boven

5. Deadlines

Alle journalisten werken met ‘deadlines’. Dat is het allerlaatste tijdstip waarop nog berichten met een editie of een uitzending mee kunnen. Deadlines verschillen van medium tot medium. Je kunt ze altijd telefonisch opvragen. Wanneer je op een bepaalde plek in de publiciteit wilt komen, moet je de deadlines kennen om op tijd je informatie te kunnen leveren. Een paar dingen om in de gaten te houden:

• Ochtendkranten hebben meestal tegen het eind van de middag hun deadline.

• Avondkranten hebben 's ochtends deadlines.

• Weekbladen en opiniebladen worden doorgaans een dag voor ze in de kiosk liggen gedrukt. De deadlines verschillen per blad.

• Voor radio en tv gelden de hele dag door deadlines, de nieuwsagenda wordt meestal in de loop van de ochtend bepaald.

• De deadlines van maandbladen liggen vaak heel ver voor het moment van verschijnen, eerder maanden dan weken van tevoren.

naar boven

6. Hoe krijg ik aandacht van de pers?

Om in het nieuws te komen, moet je een aanleiding vinden. Bijvoorbeeld:

• je publiceert een (onderzoeks)rapport over een onderwerp op het gebied van jouw campagne

• je organiseert een publiciteitsstunt

• je overhandigt een petitie aan een wethouder, gedeputeerde, minister of staatssecretaris

• je organiseert een demonstratie

• je organiseert een discussieavond, een publiek debat, een protestbijeenkomst

• je bereikt een mijlpaal (je organisatie bestaat 10 jaar; ’25 jaar strijd voor (tegen) ...’) en daarom organiseer je een manifestatie, maak je een boek of nog iets anders

Maak het nieuwswaardig

Nationale media zullen gewoonlijk alleen een lokaal onderwerp behandelen wanneer ze denken dat er een meer algemeen belang mee gemoeid is of dat het de start kan zijn van een bredere trend. Geef journalisten waarmee je spreekt dit soort overwegingen mee. Ze zullen dan eerder geneigd zijn aandacht aan je boodschap te besteden. Wanneer je onderwerp veel emoties op kan roepen of controversieel is, is de invalshoek van ‘human interest’ een beproefde methode om aandacht van voor- en tegenstanders te trekken en vast te houden.

Zorg voor ondersteuning van bekende Nederlanders

Ondersteuning van bekende Nederlanders, of van mensen die belangrijke functies hebben (wethouder, directeur van een groot bedrijf, etc.) verhoogt de kans op aandacht van de pers. Hier nog wat tips om zulke mensen bij je campagne te betrekken.

Kies je media uit

Denk aan het lezerspubliek van een specifieke krant of het kijkerspubliek van een tv- of radioprogramma. Zouden zij geïnteresseerd zijn in je verhaal? Wanneer je een mediastrategie ontwikkelt, bedenk dan bij welke kranten of programma’s jouw activiteiten het beste passen.

Wees professioneel

Publiciteit is van groot belang voor een succesvolle campagne, ga er dus serieus mee om en bedenk een goede strategie. Behandel journalisten met respect. Hetzelfde geldt voor politie, wethouders, de burgemeester en medewerkers van andere organisaties die je nodig hebt. Stem je handelwijze met andere leden van je groep goed af en plan je benadering. Wanneer je hebt bepaald op welke media je je wilt richten en hoe je ze wilt aanpakken is het erg belangrijk dat iedere vertegenwoordiger van jouw groep dezelfde boodschap verkondigt.

Communiceren met de media

Enkele tips

• Houd je uitspraken kort en bondig, zorg dat je niet te veel zinnen nodig hebt om uit te leggen wat je wilt.

• Wees kalm en nadenkend. Als je te enthousiast of te verontwaardigd doet, nemen mensen je niet meer serieus.

• Houd een briefje bij de hand met daarop de belangrijke feiten (bedragen, cijfers, data, namen), wanneer je met een journalist spreekt.

• Je kunt beter aarzelen of zeggen dat je iets niet weet, dan iets zeggen dat later onjuist blijkt te zijn.

• Wanneer je iets in een (telefonisch) gesprek hebt afgesproken met een journalist, stuur dan altijd nog een e-mail of fax na, waarin je die afspraken nog eens op een rijtje zet. Dan kunnen er geen misverstanden ontstaan. Overtuig je ervan dat je informatie op het juiste bureau beland is.

naar boven

7. Media interviews

Je kunt gevraagd worden, of dat zelf regelen, om een interview over je campagne te geven. Om een interview goed te kunnen geven, moet je jezelf daar van tevoren op voorbereiden. Hier een paar tips:

• Zoek uit of het interview live wordt uitgezonden of wordt opgenomen voor latere uitzending.

• Probeer vooraf een idee te krijgen van de vragen die je gesteld zullen worden en wie (eventueel) de andere gasten zijn.

• Denk goed na over welke boodschap je over het voetlicht wilt brengen. Schrijf het een paar keer voor jezelf op.

• Bedenk goed hoe je jouw boodschap duidelijk en interessant over kunt brengen. Zorg dat je voorbeelden en feiten kunt opnoemen. Bedenk van tevoren hoe je een ingewikkelde kwestie zo kunt vereenvoudigen dat het nog klopt, zodat je je kunt beperken tot het belangrijkste.

• Als het interview op tv wordt uitgezonden: kleed je netjes. Op tv komt vrijetijdskleding meestal slordig over.

Vlak voor het interview, of als het net begint, kun je erg zenuwachtig worden. Probeer kalm te blijven en spreek duidelijk. Adem rustig. Een goede voorbereiding geeft zelfvertrouwen. Wees niet bang om het ergens niet mee eens te zijn, maar word niet boos, bewaar je kalmte. Pauzeer even als je ergens niet helemaal zeker van bent. Wees niet te lang aan het woord. Als je een vraag niet begrijpt, wees dan niet bang om de vraag te laten herhalen. Als je het antwoord niet weet, zeg dat dan, ga niet iets verzinnen. Probeer een glas water onder handbereik te hebben of neem tenminste een slokje voor je aan het interview begint (maar verslik je niet).

naar boven

Ga terug naar de handleiding 'Hoe kom je in de publiciteit?' of ga door naar:

• 1. Stel een pamflet op
• 3. Schrijf een persbericht
• 4. Organiseer een persconferentie